De backpacker voelt zich nooit alleen (interview Tubantia 29 november 2014)

Interview door Frank Timmers

Als ze niet werkt, dan is agente Jacomijn Heupink op reis. Het liefst in haar eentje, in alle vrijheid. Maar nergens voelt ze zich alleen want de moderne backpacker is dagelijks online. Hellendoorn is altijd vlakbij.

Het liefst reist Jacomijn Heupink alleen. Het geeft de meeste vrijheid, geen overleg waar naartoe te gaan, geen concessies hoeven doen. “En je maakt sneller contact met andere reizigers en met lokale mensen”, zegt ze. Maar hoe alleen is ‘alleen’ eigenlijk bij een moderne backpacker zoals Heupink, die in haar rugzak een tablet heeft. Als ze bereik heeft, deelt ze alles via Facebook, haar weblog, mails, WhatsApp. Op reis in verre landen is ze niet meer alleen dan thuis in Hellendoorn. Jacomijn Heupink is gretig. Ze wil uiteindelijk heel de wereld hebben gezien en ze is hard op weg dat voor elkaar te krijgen. Wie haar persoonlijk kent, wie haar volgt op internet, raakt onder de indruk van haar tomeloze reislust. Hoe speelt de ‘vliegende Hellendoornse’ dit klaar? Van de laatste anderhalf jaar was ze zes maanden op reis. Deels drie maanden achtereen ver weg (in Azië), deels in weektrips dichterbij (naar Napels, Ibiza, Spanje en Marrakesh).

Soms is ze er zelf ook verbaasd over, zegt ze, hoe ze ‘ermee wegkomt’. Dat ze haar baan als agente kan combineren met het reizen, dat ze het kan betalen, dat ze vrije tijd bij elkaar kan sprokkelen tot perioden van weken of, liever nog, maanden. Er is veel meer mogelijk dan mensen denken, legt Heupink uit. Zodra ze begint op te schrijven hoe ze geld kan besparen, heeft ze de eerste bezuiniging al binnen. Als ze elk overuur in de noodhulp voor vakantie wegzet, dan wordt het een zee van tijd op op weg te varen.

Dit is voor haar het principe van mind over matter, zegt ze, ‘de geest die over de materie regeert’. Als je iets wilt en zodra je een besluit daartoe neemt, gaan de deuren voor je open, voor haar een leidend principe. Het is haar rode loper, de wereld over. Naar Zuid-Afrika, waarvan ze net is teruggekomen, een tikkeltje teleurgesteld over de te blanke kant onder aan de kust. Naar India, waar ze begin volgend jaar naartoe vliegt. Ze is uitgenodigd er een bruiloft bij te wonen. Waar een wil is, is een weg. Een voorbeeld op ander vlak. Heupink heeft twintig jaar lang gerookt en hikte vijf keer aan tegen stoppen. Toen ze uiteindelijk het besluit nam, had ze geen ontwenningsverschijnselen. Niets. Het leven gaat zo de andere kant op, zonder er iets voor te hoeven doen, behalve dan een doel stellen en een besluit nemen. “Ik vind het nog steeds een verbazingwekkend iets”. zegt ze. “Ik was er zo klaar mee, had kennelijk psychisch mijn lichaam al helemaal voorbereid.” Tot nog toe heeft haar 40-jarige lichaam altijd nog naar haar geest geluisterd. Het protesteert ook niet als het van de ene naar een andere tijdzone moet. Gewoon een dag van tevoren een voorschotje op het nieuwe ritme nemen en niet blijven hangen in het oude. ze heeft geen last van jetlags.

Jacomijn Heupink woont in een eensgezinswoning in Hellendoorn waar op de eettafel haar reisboeken liggen. Ze heeft een kat die, als ze op reis is, door haar moeder wordt verzorgd. Tegen de avond wordt een grote dos afgeleverd met honderd pakjes noedels. Tussen de middag verorbert ze het liefst noedels. ‘s Avonds is het vaak pasta, met aandacht klaargemaakt, ook al eet ze alleen. Ze heeft geen partner. Ze verteld dat ze in het verleden wel dingen heeft uitgesteld, omdat ze dacht dat er iemand zou komen. “Op een gegeven moment dacht ik: ‘Ik ga mijn ding doen, reizen, veel weg zijn’. Toen ging ik los. Niemand die op de rem trapt. Je kunt wel stellen dat ik een gelukkig mens ben.”, zegt ze. Achter haar op de muur staat ‘enjoy‘.

Hellendoorn is haar geboortedorp. Ze groeide er op in een gereformeerd gezin met een broer en een zus. Wat ze van huis uit heeft mee gekregen, is de tijd te besteden, actief zijn. Ledigheid kenden ze niet. Werken en naar school, in de middag een kopje thee, daarna turnen,(Vijf dagen in de week) en naar pianoles, spelen, de tuin aanharken (het moest wel netjes zijn), afwas doen, journaal kijken, zondags naar de kerk en de zondagsschool.

Je kunt wel stellen dat ik een gelukkig mens ben

krant1

Ergens in die jeugd bedachte ze dat ze stewardess of agent zou worden. Maar na de middelbare school was ze aanvankelijk onzeker over haar toekomst. Ze werkte in de Iglo-fabriek in Hellendoorn, bij de bibliotheek, op een basisschool, als schoonmaakster. Altijd eventjes, want het bleef niet boeien. Tussendoor studeren totdat ze bij stadstoezicht in Almelo terechtkwam. Het werd haar opstap naar de politie, waar ze zich in de noodhulp op haar plaats voelt. De agente houdt van de dagen die nooit hetzelfde zijn door verrassende gebeurtenissen en ontmoetingen met mensen uit alle lagen van de bevolking.

De reiskoorts is opgekomen in 2008, toen ze met haar moeder, tante en neef een nichtje bezocht in Guatemala. Deze Eva had na haar opleiding door Zuid- en Midden-Amerika gereisd en in Guatemala kinderen met een bewegingsproject geholpen. Jacomijn ontdekte daar aan de hand van Eva hoe gemakkelijk het is te reizen. Ze ervoer hoe behulpzaam de lokale bevolking is. Dat is eigenlijk ook niet zo vreemd, vindt ze nu.  Want als ze als Hellendoornse thuis door een toerist wordt aangesproken helpt ze die toch ook. ‘Dan ga je die toch niet beroven? Je moet erop vertrouwend at mensen het goed met je voorhebben.” Maar misschien moet ze om bij de oorsprong van haar lust tot reizen te komen nog verder terug. Naar 2005, toen haar vader haar meenam naar Thailand. Haar vader die (gescheiden van zijn vrouw) na de VUT ‘nog wel erger’ is geworden dan zijn dochter als het om reizen gaat. Die onlangs in Maleisië was, waar jacomijn hem ontmoette, en die nu in Curaçao vertoeft. “In 2005 is in elk geval de liefde voor Azië ontloken”, zegt ze. De Aziatische landen zijn betaalbaar en ook dat heeft de keuze van veel bestemmingen bepaald, zoals ook het klimaat en zeker de mensen. Het moet wel te maken hebben met het hindoeïsme en het boeddhisme en de leefwijze die eruit voorkomt, die ze niet aanhangt, maar ‘interessant’ vindt.

“Zuid-Afrika en Zuid-Amerika voelen veel crimineler, veel harder. In Azië willen mensen van uit het geloof goed voor andere zijn, er is respect. In Afrika werden we constant gewaarschuwd. Toen we ‘s avonds in Kaapstad door het donker naar ons hostel waren gelopen, kregen we het ervan langs. Hoe we het in ons hoofd  haalden”, schetst ze. In Myanmar betaalde (hoe anders) de moeder van de eigenaresse van een lokaal hotel de rekening van de dokter. Heupink voelde zich hondsberoerd (ze weet nog precies welk stukje vlees de boosdoener was; lekker van smaak en overgebleven van andermans bord de vorige dag), kreeg veel aandacht van het hotel. Medewerkers kwamen fruit, drinken en eten brengen en er werd een smerig poedertje op haar tong gestrooid met bijzondere geneeskracht. Het moest in de tong trekken en daarna mocht Jacomijn het pas wegspoelen. Toch moest ze daarna naar de dokter. De moeder van de eigenaar reed haar naar het keetje toe. Ze werd in de wachtrij gezet en moest steeds een stoel opschuiven. De dokter was kennelijk bezig achter een eenvoudige afscheiding. De secretaresse gooide gebruikte pipetten uit het raam. Patiënten, die na een spuit in een bil moeizaam liepen, vertrokken weer. Later zag ze onder het raam trouwen een ton staan. Het doktertje had een lange lijst van afkortingen voor zijn naam, waarvan Jacomijn er niet een begreep. Hij droeg een dikke wintermuts ze ze evenmin kon plaatse, omdat het niet koud was. Hij sprak vloeiend Engels, liet haar liggen op een tafel met een smoezelig kussen en stelde een bacteriële darminfectie vast. Daarvoor waren twee medicijnen nodig, die ze meekreeg en die door de moeder van de hoteleigenaar werden betaald. Ze stond erop. Terug in het hotel ontdekte ze via internet dat het om een antibiotica en een middel tegen hoesten ging…

Ze werd een veelvraat van Aziatische landen en steeds weer leverden die reizen prachtige verhalen en foto’s op. Mooi in eenvoud.  Over het meisje dat naast haar op een bankje aan het Hoan Kiemmeer kwam zetten om Engelse woordjes te leren, gastvrij. Over medewerkers van een hotel die laten zien hoe ze wonen en Jacomijn op een scooter naar een kledingwinkel in Hoi An brachten, hilarisch. Over de 22 uur durende busreis van Vietnam naar Laos. Ze was de enige westerse toerist in die bus en zat onder een speaker die op tien stond en waaruit muziek voor karaoke schalde. Die busreis was op het moment zelf vreselijk maar achteraf is het een van de mooiste verhalen. Dat geldt ook voor haar bezoek aan het Maleisische regenwoud Taman Negara, waar ze en brugwandeling  over de boomtoppen zou maken. Op weg ernaartoe had ze drie uur lang in een bootje gezeten. Tegen de avond ontdekte ze dat haar slaapplaats een hut was met een gat in de grond als toilet.  Ze heeft zich een kwartier lopen afvragen of ze het zou accepteren, of dat ze een verblijf zou eisen in het luxe ressort aan de overkant van de rivier. “Rustig”, sprak ze zichzelf toe. “Dit overleef je ook wel”. Ze heeft uitstekend geslapen, zonder klamboe, en had geen last van ongedierte. Van toeristen uit het ressort hoorden ze dat die geen oog dicht hadden gedaan vanwege ‘beesten in de kamer’. “Dat is juist het leuke van reizen: de afwisseling tussen pieken en dalen”. zegt ze. De verwerking daarvan begint al dezelfde avond, aan tafel, tijden het eten in het guesthouse. Naast het bord met daarop plaatselijke gerechten staat een toetsenbord, dat met haar handzame tablet is verbonden met daarop het menu dat haar tot delen in staat stelt. Daar ergens in Azië licht ze de achterblijvers in Hellendoorn in over wat haar is overkomen en haar familie appt de laatste nieuwtjes uit het dorp van Klepperderk terug. Haar volgers komen niet alleen daarvandaan, ze komen van over de gehele wereld: veel mensen die dezelfde reiskoorts hebben, die tips gegeven, die haar artikelen liken en delen. “Je komt in een nieuwe community terecht” zegt Heupink. “De wereld wordt tegelijk heel groot en klein.”Op de Filipijnen bezocht ze een sensationeel berggebied met eeuwenoude rijstterrassen, zo afgelegen als maar kan.  Op de terugweg zat ze in een bus met wifi en deelde ze haar adembenemende beelden via Instagram. De backpacker verlangt even sterk naar authentieke culturen ter plekke als naar instant communicatie over duizenden kilometers.

Jacomijn Heupink is op weg de gehele wereld te bereizen. “Ik heb Thailand gehad, Myanmar, Vietnam, Laos, Cambodja, Maleisië, de Filipijnen, dus die hele hoek, maar nog niet de onderkant van Indonesië, Nepal. Van India heb ik een deel gedaan, maar ik ben er nog alleen geweest..” Haar uitvalsbasis zal Hellendoorn blijven. Ze kon niet aarden in Almelo waar ze voor haar werk naartoe verhuisde. Ze wist niet hoe snel ze terug moest keren naar haar dorp aan de voet van de Sallandse Heuvelrug. “Dit is waar ik woon en waar ik leef. Het is hier lekker. We kennen elkaar. Je bent er de dochter van Tineke. Je bent er de dochter van Harry. Je hoeft niet uit te leggen waar je vandaan komt. Je kent van de andere de lijntjes. Ik heb hier mijn werk, ik vermaak me supergoed.

“Ik wil heel de wereld een keer zien, maar uit Hellendoorn ga ik niet weg.”

Voor reisverslagen van Jacomijn Heupink: http://jacomijn.heupink.com of via haar account LocalizeJ op Facebook.

Share

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

CommentLuv badge